بررسی تاثیر تغییر ساعت بر بدن نشان می دهد که جلو کشیدن ساعت ها با ایجاد ناهماهنگی بین ساعت زیستی و زمان واقعی، می تواند به مشکلاتی نظیر خستگی مفرط، کاهش تمرکز، نوسانات خلقی و تغییر اشتها منجر شود.
- در دومین یکشنبه ماه مارس، ساعت ها یک ساعت به جلو کشیده می شوند.
- طرح تغییر ساعت رسمی (DST) ساعت زیستی بدنتان را با زمان واقعی نامیزان می کند که این موضوع می تواند اثرات منفی روی بدن داشته باشد.
- وقتی تغییر ساعت رسمی شروع می شود، ممکن است احساس خستگی، بی حوصلگی و کاهش تمرکز داشته باشید.
تقریبا زمان آن رسیده که با شروع طرح تغییر ساعت رسمی (DST) ساعت ها را به جلو بکشیم؛ طرحی که هر سال در دومین یکشنبه ماه مارس آغاز می شود. جلو کشیدن ساعت به اندازه یک ساعت شاید چیز مهمی به نظر نرسد، اما در واقعیت، بررسی تاثیر تغییر ساعت بر بدن نشان می دهد که حتی همین تغییر کوچک هم می تواند روی جسم و روان شما تاثیر بگذارد.
دکتر سابرا ابوت، دانشیار مغز و اعصاب در دانشکده پزشکی فاینبرگ دانشگاه نورث وسترن، توضیح می دهد که این وضعیت نمونه بارز تاثیر تغییر ساعت بر بدن – تغییر ساعت باعث می شود ساعت زیستی (داخلی) شما که به شما می گوید چه زمانی باید کارهای خاصی را انجام دهید با ساعت روی دیوار در تضاد قرار گیرد. ابوت به رسانه Health گفت: «شما با این ساعت قراردادی سر و کار دارید که به شما می گوید زمان متفاوتی از آنچه بدنتان تصور می کند، فرا رسیده است.»
این عدم هماهنگی می تواند پیامدهای زنجیره ای روی بدن و سلامت شما داشته باشد. در ادامه به طور دقیق تری بررسی می کنیم که تاثیر تغییر ساعت بر بدن چگونه خود را نشان می دهد و با شروع تغییر ساعت رسمی باید انتظار چه چیزهایی را داشته باشید.
1. تاثیر تغییر ساعت بر بدن و بروز احساس خستگی
این مورد کاملا واضح است: جلو کشیدن ساعت و در نتیجه از دست دادن یک ساعت خواب، ممکن است باعث شود روز بعد بیشتر از همیشه احساس خواب آلودگی کنید.
جیمی زیتسر، دکتری تخصصی و مدیر مشترک مرکز علوم خواب و شبانه روزی پزشکی استنفورد، می گوید حتی اگر با توجه به برنامه تان زمان خواب و بیداری خود را مدام تغییر می دهید، باز هم ممکن است با شروع تغییر ساعت رسمی احساس کسالت بیشتری داشته باشید. او می گوید: «اینکه مجبور به انجام این کار می شوید، حس ناخوشایندتری دارد تا اینکه خودتان به خاطر یک شب نشینی دیرتر خوابیده باشید. قطعا یک مؤلفه روانی در این موضوع دخیل است.»
2... اما شاید نه در زمان همیشگی خوابتان
خستگی فقط مربوط به صبح روز بعد از تغییر ساعت نیست. ابوت می گوید: «در طول هفته اول، همه تا حدی دچار کم خوابی می شوند.»
او توضیح داد که عدم تطابق بین ساعت های داخلی و بیرونی می تواند تاثیر ماندگارتری بر خواب بگذارد تا اینکه صرفا یک ساعت خواب در شبِ تغییر ساعت از دست برود. این ناهماهنگی اهمیت بالا و تاثیر فوق العاده خواب منظم برای قلب و روحیه بر سلامت کلی بدن را به ما یادآوری می کند. او می گوید: «وقتی شب می خواهید به رختخواب بروید، بدنتان کاملا آماده خوابیدن در ساعتی نیست که در زمان استاندارد می خوابید. همچنین واقعا آماده نیست که در ساعتی بیدار شود که معمولا در زمان استاندارد بیدار می شدید.»
با نگاهی به کل جمعیت، این اختلالات در ریتم شبانه روزی می تواند تاثیرات عمیقی داشته باشد. در واقع، تاثیر تغییر ساعت بر بدن به قدری گسترده است که تحقیقات زیتسر نشان می دهد حذف تغییر ساعت می تواند منجر به کاهش نرخ سکته مغزی و چاقی در ایالات متحده شود.
3. ممکن است دقت و تمرکز شما آسیب ببیند
کم خوابی می تواند منجر به مشکل در تمرکز و توجه شود؛ این امر توضیحی است برای آمار بالا و معروف تصادفات رانندگی در اولین دوشنبه پس از شروع تغییر ساعت رسمی که بیشتر از روزهای عادی گزارش می شود.
ابوت پیشنهاد می کند که اگر برایتان مقدور است، کارهای بسیار مهم و حساس یا قرارهای ملاقاتی که نیاز به تمرکز ذهنی بالایی دارند را دقیقا بعد از تغییر ساعت برنامه ریزی نکنید. او می گوید: «در این زمان شما به سادگی در اوج توانایی خود عمل نخواهید کرد.»
4. ممکن است خلق وکوی شما گرفته شود
خلق وخوی شما هم می تواند یکی دیگر از قربانیان کم خوابی ناشی از تغییر ساعت رسمی باشد. زیتسر می گوید: «با از دست رفتن آن یک ساعت خواب اضافی، مردم کمی تندخوتر و کمی افسردگی بیشتری تجربه خواهند کرد.»
زیتسر می گوید دانشمندان دقیقا نمی دانند چرا کم خوابی چنین تاثیر منفی بر خلق وخو دارد، اما این یافته ای است که بارها و بارها در مطالعات نشان داده شده است. او می گوید: «ارتباط قوی بین [کم خوابی] و خلق افسرده وجود دارد.»
نور هم یکی از تنظیم کننده های کلیدی خلق وخو است. بررسی تاثیر تغییر ساعت بر بدن نشان می دهد صبح های تاریک پس از شروع تغییر ساعت رسمی، ممکن است به دلیل عدم دریافت نور کافی، باعث شود کمی احساس دلگیری و بی حوصلگی کنید.
5. اشتها و هوس های غذایی شما ممکن است تغییر کند
مطالعات نشان داده اند که کم خوابی و تاثیر تغییر ساعت بر بدن ممکن است باعث شود بیشتر احساس گرسنگی کنید و بیش از حد معمول هوس غذاهای شیرین یا پرچرب به سرتان بزند. زیتسر می گوید: «حتی از دست دادن یک ساعت خواب در یک شب نوع غذاهایی را که به آن ها تمایل دارید تغییر می دهد.» او اضافه می کند که بدن شما در واقع تلاش می کند برای جبران استراحت ناکافی، انرژی بیشتری دریافت کند.
علاوه بر این، ممکن است در زمان های غیرمعمول گرسنه شوید چون سیستم بدنتان به هم ریخته است. زیتسر می گوید: «در زمان همیشگی گرسنه نمی شوید. در زمان همیشگی احساس انرژی نمی کنید. تمام این موارد برای شما از روال طبیعی خارج خواهند شد.»
راهکارهایی برای کاهش تاثیر تغییر ساعت بر بدن
زیتسر پیشنهاد می کند چند شب قبل از تغییر ساعت، کم کم زودتر به رختخواب بروید. او می گوید: «به جای اینکه در یک شب تغییر ناگهانی یک ساعته داشته باشید، می توانید در روزهای منتهی به تغییر ساعت رسمی، زمان خواب خود را در بازه های 15 دقیقه ای جلو بکشید. این کار قطعا به شما کمک می کند تا انتقال راحت تری داشته باشید.»
او می گوید همچنین ایرادی ندارد که صبح یکشنبه کمی بیشتر بخوابید. البته عیب این کار آن است که ممکن است هماهنگ شدن در روزهای بعد را کمی سخت تر کند اما او می گوید می توانید با قرار گرفتن در معرض نور شدید صبحگاهی، خود را دوباره به مسیر درست برگردانید.
ابوت اضافه می کند که قرار گرفتن در معرض نور صبحگاهی به طور کلی دوست شماست. به خصوص زمانی که تغییر ساعت رسمی تازه شروع می شود، صبح ها ممکن است بسیار تاریک باشند. استفاده از چراغ های نوردرمانی (مانند نمونه هایی که برای اختلال عاطفی فصلی عرضه می شوند) می تواند به افزایش شادابی و انرژی شما کمک کند.
تغییرات جزئی در زمان بندی روزانه شاید در ابتدا ساده به نظر برسند، اما ناهماهنگی ایجاد شده میان ساعت داخلی بدن و دنیای بیرون می تواند ابعاد مختلفی از سلامت جسمی و روانی ما را تحت تاثیر قرار دهد. با اتخاذ رفتارهای خودمراقبتی ساده مانند تنظیم تدریجی خواب از چند روز قبل و بهره گیری از نور طبیعی خورشید در ساعات اولیه صبح، می توانیم آسیب های ناشی از این انتقال زمانی را به حداقل برسانیم و انرژی و تمرکز خود را در طول روز حفظ کنیم.
