- توی دومین یکشنبه ی ماه مارس (اواسط اسفند)، ساعت ها یک ساعت به جلو کشیده می شن.
- تغییر ساعت تابستونی باعث می شه ساعت داخلی بدن شما با زمان واقعی هماهنگ نباشه، که این می تونه تاثیرات منفی روی بدن بذاره.
- ممکنه وقتی زمان تابستونی شروع می شه، احساس خستگی و کج خلقی کنید و توی تمرکز کردن به مشکل بخورید.
دیگه چیزی نمونده که ساعت ها رو برای زمان تابستونی (DST) جلو بکشیم، که هر سال توی دومین یکشنبه ی ماه مارس (اسفند) شروع می شه. جلو کشیدن ساعت به اندازه ی یک ساعت ممکنه مسئله ی بزرگی به نظر نیاداما در واقع، حتی همین تغییر جزئی هم می تونه روی جسم و روان شما تاثیر بذاره، و در ادامه به بررسی اثرات تغییر ساعت بر بدن می پردازیم.
طبق گفته ی سابرا ابوت (Sabra Abbott)، پزشک و متخصص مغز و اعصاب و استادیار دانشکده پزشکی فاینبرگ دانشگاه نورث وسترن، تغییر ساعت باعث می شه ساعت داخلی بدن شماکه بهتون می گه چه زمانی باید کارهای خاصی رو انجام بدید و معمولا با طلوع و غروب خورشید هماهنگهبا ساعت روی دیوار تداخل پیدا کنه. دکتر ابوت به مجله Health گفت: «شما با این ساعت قراردادی سر و کار دارید که بهتون می گه زمان با اون چیزی که بدنتون فکر می کنه متفاوته.» این چالش های زمانی نشان می دهد که داشتن یک راهنمای انتخاب برنامه متناسب با روتین روزانه چقدر برای حفظ تعادل و سلامت بدن اهمیت دارد.
اثرات تغییر ساعت بر بدن؛ آنچه باید انتظار داشته باشید
1. اثرات تغییر ساعت بر بدن و خستگی
این یکی دیگه خیلی واضحه: جلو کشیدن ساعت و در نتیجه از دست دادن یک ساعت خواب، ممکنه باعث بشه روز بعد بیشتر از همیشه احساس خواب آلودگی کنید، که یکی از مهم ترین اثرات تغییر ساعت بر بدن است.
جیمی زایتزر (Jamie Zeitzer)، مدیر مرکز علوم خواب و ریتم شبانه روزی استنفورد مدیسین، می گه حتی اگه بر اساس برنامه تون ساعت خواب و بیداری رو تغییر می دید، باز هم ممکنه با شروع ساعت تابستونی احساس ناخوشایند بیشتری داشته باشید. اون می گه: «اینکه مجبور به انجام این کار می شید، نسبت به زمانی که مثلا چون دیشب بیرون بودید دیر خوابیدید، آزاردهنده تره. قطعا یه جنبه ی روانی هم توی این موضوع دخیل هست.»
2. ...اما شاید نه در زمان خواب همیشگی تون
خستگی فقط مشکلِ صبحِ بعد از تغییر ساعت نیست. دکتر ابوت می گه: «توی اون هفته ی اول، همه تا حدی دچار کم خوابی می شن.»
اون توضیح داد که تداخل بین ساعت داخلی و خارجی می تونه نسبت به از دست دادن یک ساعت خواب در شبِ تغییر ساعت، اثر طولانی تری داشته باشه. اون می گه: «وقتی شب سعی می کنید بخوابید، بدن شما دقیقا توی اون ساعتی که در زمان استاندارد می خوابید، آماده ی خوابیدن نیست. همچنین توی اون ساعتی که معمولا در زمان استاندارد بیدار می شید، واقعا آماده ی بیدار شدن نیست.»
وقتی به کل جامعه نگاه می کنیم، این اختلالات در ریتم شبانه روزی و اثرات تغییر ساعت بر بدن می تونه تاثیرات عمیقی داشته باشه. تحقیقات زایتزر نشون می ده که حذف تغییرات ساعت می تونه منجر به کاهش نرخ سکته مغزی و چاقی توی ایالات متحده بشه.
3. ممکنه دقت و تمرکزتون کم بشه
کم خوابی از جمله اثرات تغییر ساعت بر بدن است که ممکنه باعث مشکلاتی در تمرکز و دقت بشهاین موضوع توضیحی برای اون آمار معروفه که می گه تصادفات رانندگی توی اولین دوشنبه بعد از شروع ساعت تابستونی، بیشتر از حد معموله.
دکتر ابوت پیشنهاد می ده که اگه می تونید، سعی کنید کارهای حساس، وظایفی که نیاز به تمرکز ذهنی بالا دارن یا قرارهای مهم رو دقیقا بعد از تغییر ساعت برنامه ریزی نکنید. اون می گه: «شما توی اون زمان توی اوج توانایی هاتون نخواهید بود.»
4. ممکنه بدخلق بشید
خلق وخوی شما هم ممکنه یکی دیگه از قربانی های کم خوابی ناشی از ساعت تابستونی و اثرات تغییر ساعت بر بدن باشه. زایتزر می گه: «با اون یک ساعت خوابِ از دست رفته، آدم ها کمی زودرنج تر و کمی افسرده تر می شن.»
زایتزر می گه دانشمندان دقیقا نمی دونن چرا کم خوابی تاثیر منفی روی خلق وخو داره، اما این یافته ایه که بارها و بارها توی تحقیقات دیده شده. اون می گه: «رابطه ی قوی ای بین کم خوابی و خلق وخوی افسرده وجود داره.»
نور هم یکی از تنظیم کننده های اصلی خلق وخو هست (این رو از هر کسی که دچار اختلال عاطفی فصلی زمستونیه بپرسید). بنابراین دکتر ابوت می گه صبح های تاریکی که بعد از شروع ساعت تابستونی میان، ممکمه باعث بشه کمی احساس ناراحتی کنید.
5. ممکنه اشتها و هوس های غذایی تون تغییر کنه
تحقیقات نشون داده که کم خوابی ممکنه باعث بشه بیشتر احساس گرسنگی کنید و بیشتر از حد معمول هوس غذاهای شیرین یا پرچرب داشته باشید. زایتزر می گه: «حتی یک ساعت خوابِ از دست رفته توی یک شب»مثل شروع ساعت تابستونی«نوع غذاهایی که بهشون تمایل دارید رو تغییر می ده.» اون می گه بدن شما اساسا سعی می کنه انرژی و سوخت اضافه تری دریافت کنه تا استراحتِ کم رو جبران کنه.
علاوه بر این، ممکنه توی زمان های عجیبی گرسنه بشید چون بدنتون از تنظیم خارج شده، که این یکی دیگر از اثرات تغییر ساعت بر بدن است. زایتزر می گه: «توی زمان درست گرسنه نمی شید. توی زمان درست احساس انرژی نمی کنید. همه ی این موارد براتون به هم می ریزه.»
چطوری برای تغییر ساعت تابستونی آماده بشیم
زایتزر پیشنهاد می ده که برای کاهش اثرات تغییر ساعت بر بدن، چند شب قبل از تغییر ساعت، کم کم زودتر به رختخواب برید. اون می گه: «به جای اینکه یک باره یک ساعت جابه جایی توی یک شب داشته باشید، می تونید توی روزهای منتهی به تغییر ساعت، زمان خوابتون رو با فواصل 15 دقیقه ای تغییر بدید. این کار قطعا کمک می کنه که انتقال راحت تری داشته باشید.»
اون می گه ایرادی هم نداره که صبحِ یکشنبه کمی بیشتر بخوابید. نکته ی منفی اینه که ممکنه هماهنگ شدن توی روزهای بعد رو کمی سخت تر کنهاما می تونید با قرار گرفتن در معرض نور شدید در صبح، خودتون رو دوباره به مسیر درست برگردونید.
دکتر ابوت اضافه کرد که قرار گرفتن در معرض نور صبحگاهی، به طور کلی، دوست شماست. به خصوص وقتی ساعت تابستونی برای اولین بار شروع می شه، صبح ها ممکمه خیلی تاریک باشن. استفاده از لامپ های نوردرمانی، مثل اون هایی که برای اختلال عاطفی فصلی فروخته می شن، ممکمه بهتون کمک کنه تا سرحال تر بشید.
در نهایت، اگرچه تغییر ساعت بخشی جدایی ناپذیر از تقویم سالانه است، اما آگاهی از نحوه ی واکنش بدن به این جابه جایی و انجام اقدامات پیشگیرانه مانند تنظیم تدریجی زمان خواب و بهره گیری از نور طبیعی صبحگاهی می تواند به ما کمک کند تا با کمترین فشار ممکن، ریتم شبانه روزی خود را بازسازی کنیم و سلامت عمومی مان را در طول فصل جدید حفظ نماییم.
