تحقیقات نشان می دهد که بسیاری از والدین ناخواسته به برخی فرزندان خود بیشتر علاقه نشان می دهند که این فرق گذاشتن بین فرزندان می تواند اثرات منفی طولانی مدتی بر سلامت روان و روابط فرزندان کمتر مورد علاقه داشته باشد. این مقاله به بررسی علل این پدیده و راهکارهایی برای ترویج رفتار برابر والدین می پردازد.
- یک مطالعه اخیر نشان داد که والدین تمایل دارند به دختران، فرزندان اول، و کودکانی که باوجدان تر و سازگارتر هستند، بیشتر علاقه نشان دهند.
- تبعیض والدین می تواند اثرات پایداری داشته باشد، از جمله افزایش خطر ابتلا به مشکلات سلامت روان و روابط ناسالم برای فرزندان کمتر مورد علاقه.
- کارشناسان چندین نکته را برای والدین پیشنهاد کردند تا رفتار برابر را ترویج کنند، مانند تشویق روابط نزدیک خواهر و برادر و اجتناب از مقایسه.
اگرچه ممکن است خلاف آن را ادعا کنند، تحقیقات جدید نشان می دهد که برخی والدین واقعا فرزند مورد علاقه دارند. این پدیده را می توان نوعی فرق گذاشتن بین فرزندان در نظر گرفت.
همه خانواده ها از یک الگوی ثابت پیروی نمی کنند، اما محققان دریافتند که والدین به طور کلی تمایل دارند به فرزندانی با ویژگی های خاص بیشتر علاقه نشان دهند، که می تواند به عنوان فرق گذاشتن بین فرزندان تلقی شود. به عنوان مثال، دختران، فرزندان اول، و کسانی که ویژگی های باوجدان بودن را نشان می دهند، اغلب محبوب ترین خواهر یا برادر هستند.
این تحقیق که در مجله Psychological Bulletin منتشر شد، شامل تحلیلی از بیش از بیست مطالعه در مورد رفتار ترجیحی با کودکان بود، مانند محبت و میزان منابع اختصاص یافته به هر کودک.
الکساندر جنسن، دکترا، نویسنده اصلی و دانشیار دانشکده زندگی خانوادگی دانشگاه بریگام یانگ، به Health گفت: "من شخصا یافته ها درباره دختران را جالب ترین دیدم. بر اساس برخی تحقیقات گذشته، فرض می کردم مادران به دختران و پدران به پسران علاقه بیشتری دارند. من این را در دوره هایم تدریس کرده ام، اما ما دریافتیم که هم مادران و هم پدران به دختران علاقه بیشتری نشان می دهند."
به گفته جنسن، تبعیض و رفتار متفاوت والدین (که با نام PDT شناخته می شود)، یا به عبارت دیگر فرق گذاشتن بین فرزندان، با "طیف وسیعی از پیامدهای منفی"، از مشکلات رابطه ای گرفته تا موفقیت تحصیلی پایین تر، مرتبط است.
به همین دلیل، جنسن گفت: "مهم است که بدانیم کدام کودکان ممکن است سهم کمتری داشته باشند."
فرق گذاشتن بین فرزندان؛ یافتن فرزند مورد علاقه
برای بررسی خواهر و برادرهایی که به احتمال زیاد رفتار ترجیحی والدین را دریافت می کنند، جنسن و همکارانش نتایج 30 مقاله مجله، پایان نامه دکترا و کارشناسی ارشد، و 14 پایگاه داده، شامل نزدیک به 20,000 شرکت کننده را بررسی و تحلیل کردند. آن ها بررسی کردند که چگونه ترتیب تولد، جنسیت، خلق و خو و شخصیت بر رفتار ترجیحی تاثیر می گذارد.
دختران، و همچنین کودکانی که باوجدان تر، سازگارتر، مسئولیت پذیرتر و منظم تر بودند، بیشتر احتمال داشت که رفتار مطلوب تری دریافت کنند. این نشان دهنده ابعاد مختلف فرق گذاشتن بین فرزندان است و آن ها همچنین کمتر احتمال داشت با والدین خود درگیری داشته باشند.
جوزف لاینو، دکترا در روانشناسی، روانشناس مرکز بهداشت NYU Langone و استادیار بالینی روانپزشکی، به Health گفت: "مورد علاقه قرار دادن یا فرق گذاشتن بین فرزندان، اغلب یک انتخاب آگاهانه از سوی والدین نیست و ممکن است به این ایده برگردد که پرورش کودکانی که باوجدان و سازگار هستند، آسان تر است. این کودکان ممکن است به طور طبیعی مردم پسند باشند و به شدت با حالات عاطفی عزیزان خود هماهنگ باشند. رفتار آرام و پشتکار آن ها ممکن است باعث شود والدین در مهارت های فرزندپروری خود احساس امنیت بیشتری کنند."
جنسن گفت: والدین تمایل داشتند به خواهر و برادرهای بزرگ تر آزادی بیشتری نسبت به کوچک ترها بدهند. این احتمالا به دلیل این تصور است که آن ها بالغ تر هستند.
جنسیت والدین تنها تاثیر حداقلی بر انتخاب فرزند مورد علاقه داشت.
محققان اشاره کردند که به عنوان یک فراتحلیل، گزارش آن ها پاسخ های قابل اعتمادتری نسبت به یک مطالعه کوچک تر و منفرد ارائه می دهد. با این حال، جنسن تاکید کرد که این یافته ها قطعا در مورد همه خانواده ها صدق نمی کند. او گفت: "خانواده هایی هستند که والدین پسران را ترجیح می دهند، یا پدران به دختران و مادران به پسران علاقه بیشتری نشان می دهند."
با وجود، جنسن گفت امیدوار است این مطالعه والدین را ترغیب کند که "درباره فرزندپروری خود درون گراتر و صادق تر باشند."
او گفت: "بپذیرید که ممکن است تمایل داشته باشید به یک فرزند بیشتر از دیگری مهلت بدهید" یا "ممکن است نسبت به یک فرزند محبت بیشتری نشان دهید." این خود نمونه ای از فرق گذاشتن بین فرزندان است که باید مورد توجه قرار گیرد.
چگونه با فرق گذاشتن بین فرزندان مقابله کنیم
خواهر یا برادر کمتر مورد علاقه بودن فقط روز به روز احساس بدی ایجاد نمی کند؛ بلکه می تواند تاثیر پایداری داشته باشد.
مطالعات نشان می دهد که دریافت رفتار ترجیحی از والدین، یا پدیده فرق گذاشتن بین فرزندان، با سلامت روان بهتر و روابط سالم تر مرتبط است. در مقابل، کودکانی که مورد تبعیض قرار می گیرند، خطر بالاتری برای مشکلات سلامت روان، ایجاد روابط ناسالم، و موفقیت تحصیلی و مهارت های خودتنظیمی پایین تر دارند.
لاینو گفت: "داشتن عزت نفس سالم برای پرورش اعتماد به نفس لازم برای عملکرد بهینه در محیط های تحصیلی و اجتماعی حیاتی است. حس قوی اعتماد به نفس به کودکان کمک می کند تا برای رویارویی با چالش های زندگی آماده تر باشند و باور کنند که می توانند به اهدافشان دست یابند. اگر احساس خوبی نسبت به خود داشته باشند، ممکن است بیشتر تمایل داشته باشند که به آنچه ممکن است، رویاپردازی کنند."
به گفته ام.کی. کلارکین، مددکار اجتماعی بالینی دارای مجوز، مدیر بالینی اجرایی در ارائه دهنده خدمات سلامت روان Lifestance، والدین نباید PDT را دست کم بگیرند. کلارکین گفت: "هرگونه نشانه PDT را جدی بگیرید." این نشانه ها شامل رفتار پرخاشگرانه، درخواست زمان تنهایی با والدین، و نشان دادن رنجش نسبت به یک خواهر یا برادر است.
اگر فرزندتان این نشانه ها را از خود بروز داد، کلارکین پیشنهاد کرد احساسات آن ها را به صورت آشکار مورد بحث قرار دهید و راه های خلاقانه ای برای برآوردن نیازهایشان بیابید.
برای جلوگیری از نشان دادن تبعیض، کلارکین توصیه می کند:
- داشتن بازتابی ثابت از خود و سبک های فرزندپروری با کودکان
- ابراز علاقه به علایق و سرگرمی های فرزندانتان
- پرسیدن سوالات باز از فرزندتان درباره علایقشان
- یافتن نقاط مشترک و اختصاص دادن زمان عمدی برای با هم بودن
- خودداری از مقایسه فرزندانتان
- تشویق یک رابطه خواهر و برادری نزدیک
- الگوبرداری و تشویق ارتباط سالم و شاد با فرزندان
علاوه بر این، والدین باید به کودکان توضیح دهند که خواهر و برادرهایشان ممکن است گاهی به دلیل نیازهای خاص خود به توجه بیشتری نیاز داشته باشند و این نشان دهنده کمبود عشق یا مراقبت برابر نیست.
در مجموع، این بررسی نشان می دهد که پدیده فرق گذاشتن بین فرزندان یک چالش واقعی در خانواده ها است که می تواند تاثیرات عمیقی بر رشد و سلامت روان فرزندان بگذارد. با درک این تمایلات و به کارگیری راهکارهای عملی، والدین می توانند محیطی عادلانه تر ایجاد کرده و به بهبود روابط فرزندان خود کمک کنند تا همه کودکان احساس ارزشمندی و دوست داشته شدن داشته باشند.
Are You the Favorite Child? Science Uncovers the Key Traits Parents Value
