امام علی (ع) فرمودند: زن باردار هیچ خوراکی نمی خورد و هیچ دارویی به کار نمی گیرد که برتر از خرمای تازه باشد.


علت بروز بیماری ماکروسفالی در نوزادان چیست ؟

a-child-with-an-unusually-large-head-may-have-macrocephaly

معمولاً اندازه سر هر نوزادی متفاوت از سایر همسالان او است. با این حال، گاهی اوقات تورم غیر معمولی در جمجمه برخی از نوزادان به وجود می­آید که شکل سر آن­ها را بزرگ­تر از نوزادان دیگر نشان می­دهد. این بیماری در علم پزشکی "ماکروسفالی" نامیده می­شود. وجود علائم بیماری ماکروسفالی در بدن نوزادان، در اغلب موارد بروز یک مشکل جدی را در بدن آن­ها نشان می­دهد. آیا به عنوان یک مادر جوان می­دانید که چه عاملی باعث ایجاد بیماری ماکروسفالی در سر نوزادان می­شود؟ والدین این نوزادان چگونه باید با این مشکل برخورد کنند؟ در ادامه این مقاله، دلایل بروز بیماری ماکروسفالی در بدن نوزادان برای شما ارائه شده و روش­های درمانی برای حل این مشکل معرفی خواهد شد.

اگر نوزادتان دچار تومورمغزی شده است این مطلب علل و علائم بروز تومورهای مغزی در نوزادان چیست؟ را بخوانید

ماکروسفالی در نوزادان چیست؟ 

 ماکروسفالی، نوعی بیماری است که با عنوان "مشکل سر بزرگ" یا "سندرم سر بزرگ" در نوزادان نیز شناخته می­­شود؛ وضعیتی است که باعث افزایش غیر طبیعی اندازه دور سر نوزادان خواهد شد. البته، همان­طور که قبلاً بیان شد، همه نوزادان دارای دور سر یکسانی نیستند؛ بنابراین، پزشکان متخصص اطفال باید با تقسیم اندازه دور سر نوزاد، به وجود ناهمخوانی در اندازه سایز این ناحیه از بدن نوزادان و سایر عضلات او پی ببرند. اگر محیط دور سر نوزادی در محدوده سالم نسبت به سن و جنسیت او قرار داشته باشد، وضعیت سلامت او در حالت طبیعی است. با این حال، در برخی موارد، کارشناسان پزشکی بالا بودن میزان کلسیم در بدن نوزادان را به عنوان شرایطی برای افزایش سایز دور سر آن­ها (در حد یک سانتی­متر یا کمتر از یک اینچ) معرفی می­کنند که دلایل متعددی برای بروز مشکل ماکروسفالی در بدن نوزادان وجود دارد.

دلایل بروز مشکل ماکروسفالی در بدن نوزادان:

 در ادامه این مقاله، چند دلیل شایع که می­تواند باعث بزرگی اندازه سر نوزاد شود، برای شما بیان شده است که عبارتند از:

1- هیدروسفالی، یک نوع بیماری است که باعث تجمع بیش از حد مایع مغزی نخاعی در داخل بطن (فضاهای) مغز نوزادان شده و یکی از شایع­ترین اختلالات مغزی در این رده سنی به شمار می­رود. در واقع، تجمع این مایع اضافی جمجمه کودک بیمار را تحریک نموده و باعث بروز خود به خودی مشکل هیدروسفالی در بدن این افراد می­شود. لازم است بدانید که دلایل متعددی برای بروز مشکل هیدروسفالی مادرزادی، آسیب دیدن و عفونت مغز نوزادان وجود دارد.

2- به یاد داشته باشید که بروز عفونت­های سیستم عصبی در بدن نوزادان می­تواند مغز و جمجمه آن­ها را تحریک کرده و نمونه­هایی از بیماری­های مختلف مانند مننژیت، عفونت غشای مغز، انسفالیت و التهاب شدید بافت مغزی را در بدن فرزند شما ایجاد کند. در واقع، مبتلا شدن نوزادان به این نوع عفونت­ها می­تواند به علت بروز پاتوژن­هایی نظیر انواع مختلف باکتری­ها و ویروس­ها نیز رخ دهد.

3- برخی از بیماری­های مغزی در نوزادان نیز به علت کمبود ویتامین D در بدن آن­ها ایجاد می­شود که "ریکیت" یکی از این بیماری­ها است. این مشکل باعث بروز اختلالات سیستم اسکلتی از جمله استخوان جمجمه نوزاد شده و اندازه آن را بزرگ­تر از حد طبیعی خود می­کند که خود عاملی مهم برای ایجاد سر بزرگ در نوزادان است.

4- علاوه بر موارد ذکر شده، وجود مشکلات مغزی مانند تومور نیز ممکن است باعث ایجاد سر بزرگ در نوزادان شود. البته برخی از ناهنجاری­های مادرزادی مغز که می­تواند باعث ایجاد سرطان در این ناحیه از بدن نوزادان نیز شود، عبارتند از: hydranencephaly (اختلال در عملکرد مغز) و megalencephaly (افزایش غیر طبیعی یکی از مواد در مغز). همچنین، یادتان باشد که وجود ژن­های معیوب در بدن نوزادان نیز می­تواند باعث ایجاد بیماری سرطان مغز در بدن آن­ها شود. یکی از مهم­ترین نوع این بیماری­ها "سندروم سوتس" است؛ نوعی اختلال ژنتیکی بوده و بر روس اسکلت استخوانی جمجمه تأثیر می­گذارد. در نتیجه، وجود سندروم سوتس در بدن نوزادان می­تواند منجر به بروز مشکلات زیادی از قبیل ایجاد سر بزرگ و غیر عادی در آن­ها می­شود. البته نوزادانی که مبتلا به بیماری اوتیسم هستند، نیز ممکن است این بیماری در روند رشد سر آن­ها نقش مهمی داشته باشد.

5- در نهایت، به خاطر بسپارید که ایجاد ترومای پوستی در سر نوزادان می­تواند باعث بروز مشکل خونریزی (خونریزی داخلی) و تورم مغز آن­ها شده و مشکل کلوزآمدی موقت را در بدن نوزادان ایجاد کند.

البته در نظر داشته باشید که در برخی موقعیت­ها، بروز مشکل ماکروسفالی در نوزادان یک اتفاق کاملاً عادی است. در چنین مواردی، بدن کودک علائم مربوط به عدم سلامتی را نمایش نداده و به طور طبیعی رشد می­کند. در چنین شرایطی، لازم نیست والدین بیش از حد نگران شوند؛ اما اگر فکر می­کنید که اندازه و شکل جمجمه نوزاد شما از لحاظ ظاهری غیر طبیعی بوده و با اندازه دیگر قسمت­های بدن او کاملاً متضاد است، حتماً فرزند خود را به یک دکتر متخصص اطفال نشان دهید.

چگونه بیماری ماکروسفالی در بدن نوزادان تشخیص داده می­شود؟

 اگر پزشک متخصص اطفال قد، وزن و اندازه دور سر نوزاد را به طور منظم اندازه­گیری کند، ممکن است در طول یک دوره بازرسی معمول در اولین سال زندگی او، بیماری ماکروسفالی را به راحتی تشخیص دهد. البته در چنین مواردی، پزشک متخصص اطفال از ابزارهای مختلفی برای بررسی شرایط ویژه سر نوزادان استفاده نموده و اندازه سر بزرگ را در بدن آن­ها تشخیص می­دهد. رایج­ترین ابزارها و روش­های تشخیص بیماری ماکروسفالی در بدن نوزادان عبارتند از:

1- معاینه فیزیکی نوزاد جهت تشخیص بیماری ماکروسفالی:

پزشک متخصص اطفال معمولاً برای بررسی وضعیت و اندازه ظاهری سر نوزاد، حالت آن را از لحاظ شکل خارجی بررسی کرده و وجود ناحیه فونتنل (نقطه نرم) را بر روی جمجمه کودک مورد بررسی قرار می­دهد. البته در حین انجام معاینه فیزیکی، برخی از اختلالات مغزی مانند هیدرانانسفالی را نیز می­توان با روشن شدن اندازه جمجمه و با استفاده از انواع اشعه­ها تشخیص داد. علاوه بر این موارد، پزشک متخصص اطفال، وجود علائم خونریزی داخلی را نیز در نوزادانی که معرض ضربه مغزی قرار گرفته­اند، با دقت بررسی می­کند.

2- بررسی علائم دیگر، برای تشخیص ماکروسفالی درنوزادان:

پزشکان متخصص اطفال در حین بررسی علائم موجود در سر نوزاد، وضعیت تحریک­پذیری او مانند رفلکس یا شل شدن مفاصل بدن، ایجاد بی­نظمی شدید در روند رشد او و وجود علائم بیماری افسردگی را بررسی می­کنند؛ اگر کودکی از یک نقطه عطفی رشد رنج ببرد، به راحتی تشخیص داده می­شود. البته در برخی موارد، این علائم ممکن است نشان­دهنده وجود اختلال ژنتیکی ناشی از ناتوانی ذهنی در نوزادان نیز باشد.

3- استفاده از روش سونوگرافی، جهت تشخیص ماکروسفالی در نوزادان:

 سونوگرافی می­تواند یک روش سریع برای مشاهده آنچه در زیر جمجمه نوزادان روی می­دهد، باشد. به همین دلیل، استفاده از این راهکار کمک زیادی به پزشک متخصص اطفال ارائه داده و می­تواند او را برای انجام آزمایش­های دوره­ای بیشتر یاری کند.

4- استفاده از سی‌تی‌اسکن، جهت تشخیص ماکروسفالی در نوزادان:

اسکن کامپیوتری توموگرافی یا سی‌تی‌اسکن، با استفاده از اشعه­هایی از جمجمه نوزاد تصویری سه بعدی را به پزشک متخصص اطفال ارائه داده و به کم شدن روند تشخیص بیماری­های مغزی در بیمار کمک زیادی می­کند. علاوه بر این موارد، این روش طرح کلی از جمجمه نوزاد را برداشته و وجود نقطه ناهنجاری را در سر نوزادان به راحتی بررسی می­کند.

اگر نوزادتان دچار سردرد شده است این مطلب علائم سردرد در نوزادان چیست؟ را بخوانید

5- تصویربرداری رزونانس مغناطیسی، جهت تشخیص ماکروسفالی درنوزادان:

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) روشی است که در آن پزشک متخصص اطفال با استفاده از میدان مغناطیسی، تصویری بسیار دقیق از کل جمجمه نوزاد ایجاد نموده و به طور دقیق، وجود بیماری ماکروسفالی را در بدن نوزادان تشخیص دهد.     به خاطر داشته باشید که در انجام روش تصویربرداری رزونانس مغناطیسی، نوزاد نیاز به فردی دارد که تا اتمام روند عکس­برداری در کنار او باقی بماند. بر این اساس، اکثر پزشکان از مقدار کمی داروی آرام­بخش برای آرام نگه داشتن نوزاد در زمان انجام تصویربرداری رزونانس مغناطیسی استفاده می­کنند. البته در حال حاضر، چندین بیمارستان نیز انجام عمل "MRI سریع" را بدون استفاده از داروهای آرام­بخش در برخی نقاط کشور انجام می­دهند؛ ولی این نوع تصویربرداری رزونانس مغناطیسی ​​توانایی پزشک را برای تصویربرداری کامل از همه بعدهای سر بیمار محدود می­کند.

6- آزمایش خون ، جهت تشخیص ماکروسفالی در نوزادان:

 در نهایت، لازم است بدانید که انجام آزمایش خون می­تواند به بررسی وجود مشکلات ژنتیکی در بدن نوزادان کمک کند. البته در حین این آزمایش، دکتر متخصص اطفال ممکن است نمونه­ای از مایع مغزی نخاعی نوزاد را از پایه نخاعی او دریافت نموده و احتمال وجود بیماری عصبی را در بدن نوزاد بیمار مورد بررسی قرار دهد. این کار، با استفاده از روش ضربه­ای به ستون فقرات نوزاد انجام گرفته یا ممکن است مایع، از لایه­های بالا مغز (بسته به شرایط ویژه جمجمه بیمار) نیز به دست آید.

با استفاده از این راهکارها، هنگامی که دکتر متخصص اطفال، مشکل موجود در بدن نوزاد را تشخیص داد، بهترین دارو و دوره درمان را برای بیمار کوچک خود توصیه خواهد نمود.

بیماری ماکروسفالی در نوزادان چگونه درمان می­شود؟

جالب است بدانید که روش درمان بیماری ماکروسفالی در بدن نوزادان بستگی به علت بروز این بیماری دارد؛ اما رایج­ترین روش­های درمان بیماری ماکروسفالی عبارتند از:

  • روش جراحی در اغلب موارد تنها گزینه برای درمان علل مختلف بروز بیماری ماکروسفالی در بدن نوزادان است؛ ولی نوع عمل با توجه به میزان تورم و علل متفاوت بروز بیماری ماکروسفالی در بدن بیمار، توسط پزشک معالج او انتخاب می­شود؛ به عنوان مثال، در بیماری ماکروسفالی که ناشی از تخلیه مایع مغزی-نخاعی در شکم نوزادان باشد، بدن خود بیمار می­تواند آن را جذب کند، اما شرایط بیماری را درمان نخواهد نمود. پس در چنین حالتی، بیماری کودک به عنوان یک وضعیت ناخوشایند دائمی تلقی می­شود؛ اما در صورت مبتلا شدن نوزاد به آسیب مغزی، انجام عمل جراحی ممکن است مشکل کودک را به طور کامل حل کند.
  • در برخی موارد نیز پزشک معالج ممکن است از داروهای خوراکی برای کنترل میزان تورم بافت مغزی در نوزاد بیمار استفاده نماید، زیرا بیماری­های ضعیف مانند راشیت­ها می­توانند با مصرف دوز مناسب از دارو و مواد مغذی در کودکان مورد درمان قرار گیرند.
  • در نهایت،  به یاد داشته باشید که نوعی از بیماری ماکروسیفالی که به دلیل وجود اختلالات ژنتیکی در نوزادان ایجاد می­شود، راه درمان اساسی نداشته و تنها می­توان شدت بیماری را در بدن این نوزادان مدیریت کرد. به همین دلیل، پزشکان متخصص اطفال ادعا می­کنند که بیماری "سرطان کولورکتال" در نوزادان غیر قابل درمان بوده و با برخی از انواع ناتوانی­های شناختی و جسمی همراه خواهد شد؛ برای مثال، این بیماران کوچک در برخی موارد با عوارضی مانند تشنج برخورد می­کنند.

اگر نوزادتان زگیل دارد این مطلب علت بروز زگیل در نوزادان چیست؟ را بخوانید

شما به عنوان والدین یک نوزاد مبتلا به بیماری میکرو سفالی می­توانید با سازمان­های پشتیبانی و مربیان متخصص جهت برخورد با چنین نوزادان معلول تماس گرفته و منابع و روش­های مفید را برای مقابله با بیماری ماکروسفالی و بهبود کیفیت زندگی فرزند خود دریافت کنید. بزرگ بودن سر نوزادان یک عارضه جدی محسوب شده و می­تواند نتیجه وجود یک مشکل خیلی حاد در بدن فرزند شما باشد. در هر دو مورد، پزشک معالج کودک احتمالاً در طی یک ارزیابی روزمره، بیمار موجود در بدن او را تشخیص داده و روش مدیریت بیماری ماکروسفالی را در مواردی که غیر قابل درمان است، به شما ارائه خواهد داد. این اقدامات در بالا بردن کیفیت زندگی چنین بیمارانی بسیار مهم هستند!

 

نظر (0)

بسم الله ، شما اولین نفر باشید.

  1. میتوانید نظرتان را به عنوان مهمان ارسال کنید ، ولی بهتر است ثبت نام کنید یا وارد حساب کاربری خود شوید.
0 حرف
پیوست ها (0 / 3)
Share Your Location